ឧត្តមស្នងការទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស

ឧត្តម​ស្នង​កា​រ​សិទ្ធិ​ម​នុស្ស ​គឺ​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​បំ​ផុត​មួយ​រូប​របស់​អង្គ​កា​រ​ស​ហប្រ​ជា​ជា​តិ ​ដែល​ទ​ទួល​បន្ទុក​ការ​ពារ ​និង​លើកស្ទួ​យ​សិទ្ធិ​ម​នុស្ស​នៅ​ជុំ​វិញពិ​ភព​លោក។ ឧត្តម​ស្នង​ការ ​បម្រើ​កា​រ​ងា​រ​ក្រោម​ការដឹ​ក​នាំ​របស់​អគ្គ ​លេខាធិ​ការ​អង្គ​កា​រ​ស​ហប្រ​ជា​ជា​តិ ​ហើយ​រាយ​កា​រណ៍​ទៅ​ម​ហាសន្និ​បាត ​និង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សិទ្ធិ​ម​នុស្ស។ ឧត្តម​ស្នង​កា​របច្ចុប្បន្ន ​គឺ​លោក ហ្សេដ ​រ៉ា​អាដ ​អាល ​ហ៊ូស​សេន (Zeid Ra'ad Al Hussein) (​ជន​ជា​តិហ្ស៊កដា​នី) ​ដែល​បាន​ចូ​ល​កាន់​មុខ​តំ​ណែង​ក្នុង​ខែ​កញ្ញា ​ឆ្នាំ២០១៤។ ​តំ​ណែងឧត្តម​ស្នង​ការ ​ត្រូវ​បាន​បង្កើតទ្បើង​ក្នុង​ខែ​ធ្នូ ​ឆ្នាំ១៩៩៣ ​ដោ​យ​សេ​ច​ក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​ម​ហាសន្និ​បាត ស្រប​តាម​អ​នុ​សាស​ន៏​មួយ​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង ​សេ​ច​ក្តីប្រ​កាស​ទី​ក្រុង​វីយែន ​និង​កម្ម​វិ​ធីស​កម្ម​ភាព។ ​សេ​ច​ក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​នេះ បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា ឧត្តម​ស្នង​ការ​គឺ​ជា​មន្ត្រី​អង្គ​កា​រ​ស​ហប្រ​ជា​ជា​តិ​មួយ​រូប​ដ៏​សំ​ខាន់ ​ទ​ទួល​បន្ទុក​លើស​កម្ម​ភាព​សិទ្ធិ​ម​នុស្ស​អង្គ​ការ ​ស​ហប្រ​ជា​ជា​តិ ​ហើយបញ្ជាក់​ថាឧត្តម​ស្នង​កា​របំ​ពេញ​តួនា​ទី​របស់​ខ្លួ​ន​ក្រោម​កា​រ​ណែ​នាំ ​និង​សិទ្ធិអំ​ណាច​របស់​អគ្គ​លេខាធិ​ការ។ ​សេ​ច​ក្តី​សម្រេច​ចិត្តផ្តល់​ឲ្យឧត្តម​ស្នង​ការ​នូវ​អាណ​តិ្ត​មួយ​ដ៏​ធំ​ធេង​ក្នុង​ការ​លើក​ស្ទួយ ​និង ​ការ​ការ​ពារ​រាល់​សិទ្ធិ​ម​នុស្ស​ទាំង​អស់៖ ​សិទ្ធិ​ពល​រដ្ឋ ​សិទ្ធិ​នយោ​បាយ ​សិទ្ធិ​សេដ្ឋ​កិច្ច ​សង្គ​ម​កិច្ច ​និង​វប្ប​ធម៌។
 

​លោក ហ្សេដ ​រ៉ា​អាដ ​អាល ហូស​សេន ​បាន​ចូ​ល​កាន់​តំ​ណែង​ជាឧត្តម​ស្នង​ការ​អង្គ​កា​រ​ស​ហប្រ​ជា​ជា​តិ​ទ​ទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​ម​នុស្ស ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១ ​ខែ​កញ្ញា ​ឆ្នាំ២០១៤ ​បន្ទាប់​ពី​ម​ហាសន្និ​បាត ​បាន​អ​នុម័ត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៦ ​ខែ​មិថុនា ​ឆ្នាំ២០១៤ ​នូវ​ការ​តែង​តាំង​របស់​លោក ​ដោយ​អគ្គ​លេខាធិ​ការ​អង្គ​កា​រ​ស​ហប្រ​ជា​ជា​តិ។ ​លោក​នឹង ​ក្លាយ​ជា​ឥស្សរ​ជន​ទី​ប្រាំ​ពីរ ​ដែលដឹ​ក​នាំ​ការិ​យាល័យឧត្តម​ស្នង​ការ​ទ​ទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​ម​នុស្ស (​ការិ​យាល័យ OHCHR) ​ហើយ​គាត់ ​ជា​មូស្លីម ​អា​រ៉ាប់​ដំ​បូង​គេ ​មក​ពីតំ​បន់​អា​ស៊ី ​ដែ​ល​កាន់​តំ​ណែង​នេះ។
    ​ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​ការ​ទូត​ពហុ​ភា​គី​ជើង​ចាស់ ​កន្លង​មក ​លោក ហ្សេដ ​ជាតំ​ណាងអ​ចិន្ត្រៃយ៍​នៃប្រ​ទេ​សហ្ស៊កដា​នីប្រ​ចាំ​នៅ​អង្គ​កា​រ​ស​ហប្រ​ជា​ជា​តិ នា​ទី​ក្រុងញូវ​យ៉ក ​ដែល​លោក​បា​ន​កាន់​តំ​ណែង​នេះ ​ចាប់​ពី​ខែ​កញ្ញា ​ឆ្នាំ២០១០ ​រ​ហូត​ដល់​ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ២០១៤ ​ហើយ​លោក​បា​ន​កាន់​តំ​ណែង​នេះ​ផង​ដែរ ​ពី​ឆ្នាំ២០០០ ​ដល់​ឆ្នាំ២០០៧។ ​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ២០០៧ ​ដល់​ឆ្នាំ២០១០ ​លោក​បា​ន​កាន់​តំ​ណែង​ឯក​អគ្គ​រាជ​ទូតហ្ស៊កដា​នី ប្រ​ចាំ​សហ​រដ្ឋ​អា​មេរិក។ ​លោក​បា​ន​បម្រើ​ការ​ជា​អ​នុតំ​ណាងអ​ចិន្ត្រៃយ៍​នៃប្រ​ទេ​សហ្ស៊កដា​នីប្រ​ចាំ​នៅ អ.ស.ប ​ក្នុង​ឋា​នៈ​ជា​ឯក​អគ្គ​រាជ​ទូត ​ពី​ឆ្នាំ១៩៩៦ ​ដល់​ឆ្នាំ២០០០។ ​ក្នុង​ខែ​ម​ករា ​ឆ្នាំ២០១៤ ​លោក​ជាប្រធា​ន​ក្រុម​ប្រឹក្សា សន្តិ​សុខ​អង្គ​កា​រ​ស​ហប្រ​ជា​ជា​តិ ​និង​ជា​ប្រ​ធាន​គ​ណៈ​កម្មាធិ​ការ ១៥៣៣ ​និង​គ​ណៈ​កម្មាធិ​ការ ១៥២១ ​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សាសន្តិ​សុខ ​ទាក់​ទង​នឹង​របប​ដាក់​ទណ្ឌ​កម្ម​ពីរ ​ទៅ​លើ​សាធា​រណ​រដ្ឋប្រ​ជាធិ​បតេយ្យ​កុងហ្គោ ​និង ​សាធា​រណ​រដ្ឋ​លី​បេ​រី​យ៉ា។
    ​បទពិ​សោ​ធន៍វិជ្ជា​ជី​វៈ​របស់ ​លោក ហ្សេដ ​បង្ហាញ​ពី​ចំ​ណេះ​ដឹង​ដ៏​យូរ​អង្វែងអំ​ពី​ប្រ​ព័ន្ធ​យុត្តិ​ធម៌ព្រ​ហ្ម​ទណ្ឌ​អន្តរ​ជា​តិ ​ច្បាប់​អន្តរ​ជា​តិ ​ការ​រក្សាសន្តិ​ភាព​របស់ អ.ស.ប ​កា​រ​ក​សាងសន្តិ​ភាព​ក្រោយ​ពេល​មាន​ជម្លោះ ​ការ​អភិវឌ្ឍ​អន្តរ​ជា​តិ ​និង​ភេវ​រ​កម្ម​ប្រ​ឆាំង​នុ​យក្លេអ៊ែរ។ ​លោក​បានដើ​រ​តួនា​ទី​ស្នូល​មួយ​ក្នុង​កា​រ​បង្កើត​តុលា​ការព្រ​ហ្ម​ទណ្ឌ​អន្តរ​ជា​តិ ដឹ​ក​នាំ​កិច្ច​ចរចា​ដែល​មាន​លក្ខ​ណៈស្មុគ្រ​ស្មាញ​ទាក់​ទង​នឹងធា​តុផ្សុំ​នៃ​បទ​ល្មើស ​ជា​លក្ខ​ណៈ​បុគ្គល​ដែល​បង្កើត​ជា​អំ​ពើប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍ ឧ​ក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រ​ឆាំង​នឹង​ម​នុស្ស​ជា​តិ ​និងឧ​ក្រិដ្ឋ​កម្ម​សង្រ្គាម។ ​តុលា​ការ​នៅ​ជុំ​វិញពិ​ភព​លោក បច្ចុប្បន្ន​នេះ ​កំណត់​យក​ជា​អាជ្ញាបញ្ជា​នូ​វនិយ​ម​ន័យ “ឧ​ក្រិដ្ឋ​កម្ម ​ប្រ​ឆាំង​នឹង​ម​នុស្ស​ជា​តិ” ​ដែល​ទាញ​យក​ពី “ធា​តុផ្សុំ​ផ្សេងៗ”។ ​នៅ​ខែ​កញ្ញា ​ឆ្នាំ២០០២ ​លោក ហ្សេដ  ​ត្រូវ​បាន​បោះ​ឆ្នោតជ្រើស​តាំង​ជា​ប្រ​ធាន​ទី​មួយ​នៃ​សភា​រដ្ឋ​ភា​គី​នៃ​លក្ខន្តិ​កៈ​ទី​ក្រុ​ង​រ៉ូម ស្តី​ពី​តុលា​ការព្រ​ហ្ម​ទណ្ឌ ​អន្តរ​ជា​តិ។ ​នៅ​ពេល​នោះ ​តុលា​ការ​នេះ​គឺ​គ្រាន់​តែ​ជា​ផែន​ការ​មួយ ​នៅ​លើ​ក្រ​ដាស​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ​ហើយ​រ​យៈ​ពេល​បី​ឆ្នាំ​ក្រោយ ​លោក​បាន​មើល​ការ​ខុស​ត្រូវ​លើ​កា​រ​បោះ​ឆ្នោតជ្រើស​តាំង​ចៅក្រម១៨ ​រូប ​ដំ​បូង​គេ ​និង​ក៏​មើល ​ការ​ខុស​ត្រូវ​លើ​ការជ្រើស​រើស​ដោ​យ​ស្ម័​គ្រ​ចិត្ត​នូវ​ប្រ​ធាន​ទី​មួយ​នៃ​តុលា​ការ​នេះ ​និង​បានដឹ​ក​នាំ​កិច្ច​ខិត​ខំប្រឹង​ប្រែង ​តែង​តាំង ​ព្រះ​រាជ​អាជ្ញា​ទី​មួយ​នៃ​តុលា​ការ​នេះ - ​ដាក់ស្ថាប័ន​មួយ​នេះ​ឲ្យ​ដំណើរ​ការ ​បើ​ទោះ​ជា​មាន ​សម្ពាធ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ខាង​ថវិកា ​និង​ការ​រិះ​គន់ ​លើ​តុលា​ការ​នេះ​ពី​សំ​ណាក់ប្រ​ទេស​នាំ​មុខ​គេ​មួយចំនួ​ន​ក្តី។ ​បន្ទាប់​មក ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០០៩ ​លោក​ត្រូវ​បាន​ស្នើ​សុំ​ឲ្យ​ធ្វើអធិ​បតី​ក្នុងដំ​ណាក់​កាល​បិទបញ្ចប់ ​នៃ​ការ​ចរចា​ដ៏​ស្មុគ​ស្មាញ ​លើ​បញ្ហាឧ​ក្រិដ្ឋ​កម្មឈ្លា​ន​ពាន - ​ដែល​បា​ន​កំណត់​ដោ​យ​សាលា​ក្តី​យោធា​អន្តរ​ជា​តិ ​នៅ​ទី​ក្រុង ញូ​រ៉េមបឺក (Nuremberg) ​ថា​ជា “ឧ​ក្រិដ្ឋ​កម្ម​កំ​ពូល​អន្ដរ​ជា​តិ” - ​ជាពិ​សេស​ចំ​ពោះនិយ​ម​ន័យ​គ​តិ​យុត្ត​របស់​វា ​និង ​លក្ខ​ខណ្ឌ​សម្រាប់​ការ​អ​នុ​វត្តយុត្តាធិ​ការ​របស់​តុលា​ការ​ទៅ​លើ​បទ​ល្មើស​នេះ។ ​ការ​ចរចា​ទាំង​នោះ ​បា​នបញ្ចប់​ដោយជោ​គ​ជ័យ ​និង​មាន​ការព្រមព្រៀង​ជា​ឯកច្ឆន្ទ ​នៅ​ទី​ក្រុង​កាម​ប៉ាឡា ប្រ​ទេស​អ៊ូហ្កង់ ដា  ​ក្នុង​ខែ​មិថុនា ​ឆ្នាំ២០១០។

    ​នៅ​ឆ្នាំ២០០៤ ​លោក ហ្សេដ ​ត្រូវ​បាន​តែង​តាំង​ដោយ​រដ្ឋាភិ​បាល​របស់​លោក ​ជាតំ​ណាងប្រ​ទេ​សហ្ស៊កដា​នី​និង​ជា​ប្រ​ធាន​គ​ណៈប្រ​តិ​ភូ ​នៅ​ចំ​ពោះ​មុខ​តុលា​កា​រ​យុត្តិ​ធម៌​អន្តរ​ជា​តិ ​ក្នុង​បញ្ហា​ទាក់​ទង​នឹងកំ​ផែង​ដែ​ល​កំ​ពុង ​ត្រូវ​បាន​សាង​សង់​ដោយ​អ៊ី​ស្រា​អែល ​ក្នុង​ទឹក​ដី​ដែល​ប៉ាឡេស្ទី​ន​កាន់​កាប់។ ​លោក​បានតំ​ណាង​ឲ្យប្រ​ទេ​សហ្ស៊កដា​នី​ផង​ដែរ ​នៅ​ចំ​ពោះ​មុខ​តុលា​កា​រ​យុត្តិ​ធម៌​អន្តរ​ជា​តិ ​ក្នុង​ខែ​ធ្នូ ​ឆ្នាំ២០០៩ ​នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​កា​រ​ប្រឹក្សា ​យោបល់ ​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​កា​រប្រ​កាសឯ​ក​រាជ្យ​របស់កូ​សូ​វ៉ូ។ ​លោក ហ្សេដ ​ក៏តំ​ណាង​ឲ្យប្រ​ទេ​សហ្ស៊កដា​នី​លើ​បញ្ហាសន្តិ​សុខ​នុ​យក្លេអ៊ែរ ​បន្ទាប់​ពី​មា​ន​កិច្ច​ប្រ​ជុំ​កំ​ពូល​នៅ​ទី​ក្រុង​វ៉ា​ស៊ីន​តោន ស្តី​ពីសន្តិ​សុខ​នុ​យក្លេអ៊ែរ ​ដែល​ត្រូវ ​បា​ន​កោះ​ប្រ​ជុំ​ក្នុង​ខែ​មេសា ​ឆ្នាំ២០១០ ​ដែល​បាន​ជំ​រុញ​ឲ្យ​មា​ន​កិច្ច​ខិត​ខំប្រឹង​ប្រែង​ជា​អន្តរ​ជា​តិ​រួម​គ្នា​មួយ ​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យថម​ថយ​នូវ​ការ​គំរា​ម​កំ​ហែង​នៃ​ភេរវ​កម្ម​នុ​យក្លេអ៊ែរ។ ​នៅ​ក្នុង​បរិ​បទ​នេះ ​លោក​បានដឹ​ក​នាំ​ធ្វើ​កា​រ​ងារ ​លើសស​រស្តម្ភ​មួយ​ក្នុង​ចំណោមសស​រស្តម្ភ​សំ​ខាន់ៗ ​នៃ​កិច្ច​ប្រ​ជុំ​កំ​ពូល​នេះ ​គឺ​កា​រ​បង្កើត​ក្រុម​ប្រ​ឆាំង​ការ​រត់​ពន្ធ​អាវុ​ធ​នុ​យក្លេអ៊ែរ។
​ការ​ទ​ទួល​ស្គាល់​របស់​លោក ហ្សេដ អំ​ពី​កា​រក្សាសន្តិ​ភាព​គឺ​មាន​លក្ខ​ណៈ​ទូ​លំ​ទូលាយ។ ​លោក​បា​ន​បម្រើ​ការ​ជា​មន្រ្តី​កិច្ច​ការ​ន​យោ​បាយ ​ក្នុង​កង​កម្លាំង​ការ​ពារ​របស់​អង្គ​កា​រ​ស​ហប្រ​ជា​ជា​តិ (UNPROFOR) ​នៅ​អតីត យូហ្គោស្លា​វី ​ពី​ខែ​កុម្ភៈ ​ឆ្នាំ១៩៩៤ ​ដល់ ​ខែ​កុម្ភៈ ​ឆ្នាំ១៩៩៦។ ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០០៤ ​បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​អះ​អាង​ពី​ការ​រំ​លោភ​បំ​ពាន​ជាទូ​ទៅ​ថា​បា​ន​ប្រព្រឹត្ត​ដោ​យ​កង​រក្សាសន្តិ​ភាព​របស់ អ.ស.ប ​លោក​ត្រូវ​បាន​តែង​តាំង​ជា​ទី​ប្រឹក្សា ​របស់​អគ្គ​លេខាធិ​ការ ​ទ​ទួល​បន្ទុក​ការ​រំ​លោភ ​និង​កា​រ​កេង​ប្រវ័ញ្ច​ផ្លូវ​ភេទ។ ​លោក​បាន​រៀប​ចំ​រ​បាយ​កា​រណ៍​មួយ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០០៥ ​ដែល​បាន​ដាក់​ចេញ​ជា​លើក​ដំ​បូង ​នូវ​យុទ្ធសា​ស្រ្ត​ដ៏​ទូ​លំ​ទូ​លាយ​មួយ ​ដើម្បី​លុបបំ​បាត់ ​ការ​រំ​លោភ ​និង​កា​រ​កេង​ប្រវ័ញ្ច​ផ្លូវ​ភេទ​នៅ​ក្នុងប្រ​តិ​បត្តិ​ការ​រក្សាសន្តិ​ភាព​របស់ អ.ស.ប ​ហើយ​លោក​ត្រូវ​បាន​ជំ​នាញ​ការ​ជា​ច្រើន​ហៅ​លោក​ថា “​អ្ន​ក​បដិ​វត្ត” ។ ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០១២ ​លោក ហ្សេដ ​ត្រូវ​បានជ្រើស​រើស ​ដោយ​អគ្គ ​លេខាធិ​ការ​អង្គ​កា​រ​ស​ហប្រ​ជា​ជា​តិ ​លោក ​បាន ​គីមូន ​ជា​ជំ​នាញ​ការ​មួយ​រូប​ក្នុង​ចំណោម​ជំ​នាញ​កា​រ​ប្រាំ​រូប​ឲ្យ​បម្រើ​ការ​ក្នុង “​ក្រុម​ប្រឹក្សា​យោបល់​ជាន់​ខ្ពស់” ​របស់​លោក ​ទាក់​ទង​នឹង​សំណង​ទូ​ទាត់​ទៅ​ឲ្យប្រ​ទេស ​ទាំង​ឡាយ​ដែល​រួម​ចំ​ណែក​ក្នុង​កង​កំ​លាំង​រក្សាសន្តិ​ភាព។ ​លោក ហ្សេដ ​ជា​សមាជិក​នៃ​គ​ណៈ​កម្មាធិ​កា​រ​ប្រឹក្សា​យោបល់ ប្រ​ចាំ​នៅ “​វិទ្យាស្ថានយុ​តិ្ត​ធម៌ប្រ​វត្តិសា​ស្រ្ត ​និង​កា​រ​បង្រួប​បង្រួម (The Institute for Historical Justice and Reconciliation)” ​ដែល​មាន​មូល​ដ្ឋាន​នៅ​ទី​ក្រុងឡាអេ។ ​លោក​បាន​បន្ត​បម្រើ​កា​រ​ងារ​នៅ​ក្រុមប្រឹក្សា​យោបល់​អន្តរ​ជា​តិ​នៃ “​វិទ្យាស្ថាន​អូស្វីតស៍​ដើម្បីសន្តិ​ភាព ​និង​កា​រ​បង្រួប​បង្រួម (The Auschwitz Institute for Peace and Reconciliation)” “​វិទ្យាស្ថានសន្តិ​ភាព​អន្តរ​ជា​តិ (International Peace Institute)” ​និង “​រ​បាយ​កា​រណ៍​ក្រុមប្រឹក្សាសន្ដិ​សុខ”។
​លោក​ក៏​ជា​ប្រ​ធាន​គ​ណៈ​កម្មាធិ​ការពិ​គ្រោះ​យោបល់​នៃមូ​លនិធិ​អភិ​វឌ្ឍន៍​អង្គ​កា​រ​សហ​ប្រ​ជា​ជា​តិ ​សម្រាប់​ស្ត្រី (UNIFEM) ​និង​បានដឹ​ក​នាំ​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង ​ដើម្បី​បង្កើត​ទិស​ដៅ​យុទ្ធ​សា​ស្រ្ត​ដ៏​រឹង​មាំ​ថែម​ទៀត​សម្រាប់ មូ​លនិធិ​នេះ (២០០៤-២០០៧)។ ​លោក​ជា​សមាជិ​ក​កិត្តិយ​ស​មួយ​រូប ​នៃ​គ​ណៈ​ប្រឹក្សាផ្តល់​យោបល់​នៃ “មជ្ឈមណ្ឌ​ល​កិច្ច​ការពិ​ភព​លោក” ​នា​សា​កល​វិទ្យាល័យញូវ​យ៉ក ​សមាជិក​នៃ​គ​ណៈ​ប្រឹក្សាផ្តល់​យោបល់​អន្ដរ​ជា​តិ​នៃ “​មជ្ឈ​មណ្ឌល​អន្តរ​ជា​តិ​សម្រាប់​សីល​ធម៌ ​យុត្តិ​ធម៌ ​និង​ជីវ​ភាព​សា​ធា​រ​ណៈ (The International Center for Ethics, Justice and Public Life)” ​នៅ​សា​កល​វិទ្យាល័យ​ប៊្រេនដេស (Brandeis University) ​និង​ជា ​សមាជិក​នៃ​គ​ណៈ​ប្រឹក្សាផ្តល់​យោបល់​សម្រាប់​សា​លា​សិ​ល្បៈ ​និង​វិទ្យា​សា​ស្រ្តគ្រីហ្គឺ (Krieger School of Arts and Sciences)  ​នៅ​សា​កល​វិទ្យាល័យ ចន ​ហប់ឃិន (Johns Hopkins University)។ ​លោក​ក៏​បា​ន​បម្រើ​ការ ​ជា​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សាផ្តល់​យោបល់​នៃ​ធ​នាគារពិ​ភព​លោក ​សម្រាប់​រ​បាយ​កា​រណ៍​អភិ​វឌ្ឍន៍ពិ​ភព​លោក ​ឆ្នាំ២០១១។
    ​លោក ហ្សេដ ​ទ​ទួល​បាន​បរិញ្ញា​បត្រ​សិ​ល្បៈ​ពី​សា​កល​វិទ្យាល័យ ចន ​ហប់ឃិន (Johns Hopkins University) ​និង​ទ​ទួល​បាន​សញ្ញា​ប​ត្រថ្នាក់​បណ្ឌិត​ទស្ស​នវិជ្ជា​ពី​សា​កល​វិទ្យាល័យ​ខេម​ប្រ៊ីដ (​ម​ហា​វិទ្យាល័យ ​ព្រះគ្រិ​ស្ដ) (Christ's College)។ ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៤ ​ខែ​មិថុ​នា ​ឆ្នាំ២០០៨ ​លោក​បាន​ទ​ទួល​សញ្ញា​បត្រ​បណ្ឌិត​កិត្តិ​យសផ្នែ​ក​នី​តិ​សា​ស្រ្ត ​ពី​វិទ្យាស្ថា​ន​កា​លីហ្វញ៉ា​ភាគ​ខាង​ត្បូង ​សម្រាប់​កា​រ​ងារ​របស់​លោក ​ក្នុង​ប្រ​ព័ន្ធយុ​តិ្ត​ធម៌​អន្តរ​ជា​តិ។ ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៨៩ ​លោក​ក៏​បាន​តែង​តាំង​ជា​មន្រ្តីនគ​រ​បាល​មួយ​រូប ​ក្នុង​អង្គ​ភា​ពនគ​រ​បា​លតំ​បន់​វាលខ្សាច់ហ្ស៊ក​ដា​នី (​ដែល​ស្នង​កង​កម្លាំ​ប្រ​ដាប់​អាវុធ​អា​រ៉ាប់/the successor to the Arab Legion) ​និង​បា​ន​បម្រើ​ការ​ក្នុង​អង្គ​ភាព ​នេះ​រ​ហូត​ដល់​ឆ្នាំ១៩៩៤។

​គាត់​បាន​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ជា​មួ​យ​ម្ចាស់ក្ស​ត្រីយ៍​ព្រះ​នាម ​សា​រ៉ាហ្ស ហ្សេដ ​និង​មា​នបុ​ត្រី​ពីរ​អង្គ ​និងបុ​ត្រា​មួយ​អង្គ។

----------------------------------------
ឧត្តម​ស្នង​កា​រ​កន្លង​មក​មាន៖
​លោក​ស្រី ​ណា​វ៉ា​ណែតធឹ ​ភីទ្បៃ (២០០៨-២០១៤)
​លោក​ស្រី ​លូហ្សេ ​អា​បួរ (២០០៤-២០០៨)
​លោក ​សឺ​ជី​អូរ វេ​រ៉ា ​ឌឺ ​មេទ្បូ (២០០២-២០០៣)
​លោក​ស្រី ​ម៉ា​រី ​រ៉ូ​ប៊ីនសុន (១៩៩៧-២០០២) ​និង
​លោក ជូ​សេ ​អា​យ៉ាទ្បា ទ្បាស់​សូ (១៩៩៤-១៩៩៧)
​លោក ​ប៊ី​ត្រាន់ ​ជី ​រាំ​ចា​រ៉ាន់ ឧត្តម​ស្នង​ការ​រង (២០០៣-២០០៤)។